OP. DR. GÖKÇEN ERDOĞAN

Erken_Bosalma

Doğum Sonrası Vajinal Deformasyon

Makaleler bölümü    - Doğum sonrası Vajinal Deformasyon

Dokuz aylık zor ama güzel marotonunuz sonra erdi. Hayatta en güzel duygulardan biri olan anneliği yaşadınız. Minik, bıdık, can, bitanesi... Artık nasıl hitap edersiniz bilmem ama yıldızınız yanınızda, daha ne istersiniz ki!
İsteyeceğiniz bir şeyi biliyorum aslında. Kendinize zaman ayırmanız, eşinize zaman ayırmanız, cinselliğe zaman ayırmanız. Doğum oldu, uykusuz geceler başladı ama bir yandan da artık günlük hayatınıza dönmek ve cinsellik yaşamak istiyorsunuz. Merak ettiğiniz birşey var o da doğumdan sonra cinsel hayatınızın nasıl olacağı...

Nasıl doğum yaparsanız yapın ister normal ister sezaryen eğer yaralarınız iyileşmişse, kanamalarınız kesilmişse ve cinselliği yaşamak istiyorsanız ilişkiye girebilirsiniz. Bu dönem doğumdan sonraki 6. haftadır. Eğer şikayetleriniz daha kısa sürede kaybolmuşsa ilişki doğum sonrası 4-5 haftada da başlayabilir.

Normal doğum yapanlarda sık olarak karşılaşılan sorunlardan biri doğumu kolaylaştırmak için yapılan kesiye ya da kontrolsüz doğuma bağlı vajinal dokuların fazla gerilmesi, esneklik kaybı, vajinanın girişinde genişleme ve vajinanın yapısında bozukluklardır. Vajina hazne olarak da bilinen ve ilişkiye girilen yerdir. Evet normal doğum sonrası vajen genişler ve genişlemiş dokular eski haline dönemez öyle kalır. İlk dönemde cinselliği etkilemez ama gebelik sayısı arttıkça ilişki esnasında darlık hissedilemeyeceği için malesef cinsellik artık verimli yaşanamaz. Bu problemler cinsel hayatı etkilediği kadar aslında idrar problemleri de ortaya çıkarabilir. İdrar tutamama, öksürürken hapşırırken idrar kaçırma ya da idrar torbasının sarkmasına bağlı eline şişlik gelmesi gibi... Aynı zamanda rektum da (bağırsakların son kısmı ) vajinaya doğru sarkabilir ve rahat dışkılayamama gibi sorunlar ortaya çıkabilir.

İlginçtir doğumdan sonra ilişki esnasında ağrı ya da acı olma sıklığı sezaryan ameliyatı ile normal olup vajinal yırtık olmaksızın doğuranlarda %3-4 iken, doğumu zor olup, kontrolsüz, ileri derecede yırtıkları olanlarda bu oran ortalama 3 kat daha fazladır.

Her doğumda vajina bölgesinde genişleme olur mu?
Olmaz.

Vajinal genişleme kadının dokularına, yaşına, bazı hastalıklarına bağlıdır, ama suçu zor doğumlara atmak daha doğrudur. Doğum esnasında yırtılmayı dokunun kendisine bırakırsak en olmaz ve en uygunsuz yerden yırtılıp ilerde bu şekilde sorunlar doğuracaktır yani rastgele ve kontrolsüz yırtılma sonucu vajina dokusu bozulup, esneklik kaybedilecek genişleyecek ve bollaşacaktır. Sonuç cinsellikte hüsran!!

Doğumda bebek başı çıkarken istenilen yerden genişletmek, rastgele dokuların yırtılmasını önlemek için düzgün bir kesi yapılır. Buna epizyotomi denir. Doğumda dikişli ya da dikişsiz olarak kritik edilen esas olay budur aslında. Kesi iki şekilde yapılabilir. Meraklanmayın o bölge uyuşturulur ve zaten çok inceldiği için acı duyulmaz. Makasla kesilir. Vajinadan başlanıp rektumdan uzaklaşarak mediolateral (orta yan) denilen 45 derecelik açıyla yapılan bir kesi. Bu keside rektumdan uzaklaşıldığı için o bölgede yırtılma gibi bir risk oluşmaz.
İkinci ise vajinanın alt ucundan rektuma kadar inen orta hatta yapılan medial kesidir. En önemli riski rektuma kadar uzama ihtimalinin olmasıdır. Ama bunun yanında çabuk iyileşmesi, ilişkide acının daha az yaşanması ve kanamanın daha az olması gibi avantalajları vardır.
Bebek ve plasenta yani bebeğin eşi çıktıktan sonra kesilen yerler uygun şekilde dikilir. Bu dikişlerin alınmasına gerek yoktur ama temizliğine dikkat etmek gerekir.

Tamam doğum esnasında uygun yerden kesi yapıldı ama bu yetmiyor ki... Daha önemlisi bunu başarılı bir şeklide usulüne uygun onarmak ve dikmek. Eğer başarılı bir dikim olmazsa hem vajinada genişleme hem de dokuların iyi kaynamamasına bağlı skar dokusu (iz, şişlik ve kabarıklık) oluşur. Bunun oluşması ilişki esnasında ağrı ya da acı hissedilmesine hatta o bölgeden ses ya da hava gelmesine neden olabilir. Bazı kadınlarda doğum kolay olmuş, kontrollü bir kesi yapılmış ve düzgün iyileşmiş yani herşey çok başarılı geçmiş olsa da dikiş yerlerinde sızı ve ağrı hissedilebilir. Yaranın iyileşmesi dokulara ve kanlanmaya da bağlıdır. Eğer bu normal şartlarda olmazsa ilerde bu tür sorunlarla karşılaşılır.

Vajinal genişlik genital ve idrar yolu enfeksiyonlarına da zemin hazırlar. Tedaviye dirençli bir durum ortaya çıkar. İşin bir de estetik boyutu vardır. Kadın görünümünden şikayetçidir, sarkmaya ve bolluğa bağlı o bölgede bir huzursuzluk ve dolgunluk hisseder. İlişkide yeterince tatmin olmayan ya da tatmin edemeyen, bir de eksiklik hissettiği vücudu konusunda çelişkiler yaşamaya başlar. Olay evde yatak odasında çatırdamalar ve huzursuzluklar yaşamaya kadar gider. Kızgınlık, utanç, çaresizlik, isteksizlik ve daha birçok duygu beraberinde yaşanır.

Bu estetik kaygılar yüzünden kendini beğenmeyen kadını düşünebiliyor musunuz ? Sevişme esnasında aklı sürekli bu konuyla meşgul olur ve cinsel ilişkiden zevk alamaz ya da orgazm olamaz. Bu arada erkekler de doğum öncesinde vajinal darlığın daha iyi olduğunu, daha verimli bir ilişki yaşadıklarını, doğum sonrası dış genital sistemde gözle görülür deformasyonlar ve değişiklikler olduğunu düşünüp ya da söyleyip eşinden uzaklaşırlar.

Kadınlar her zaman güzel olmak ister ve kendini güzel hissetmek. Günümüzde meme, yüz ve karın estetiği kadar revaçta olup önemsenen bir operasyon olan vajina estetiği çoğu kadının artık tercih ettiği bir müdahele olmuştur. Gerek vajinal genişliğin daraltılması gerekse vajinal estetik operasyonu (epizyotomi yerinde büzüşmüş, katlanmış, sertleşmiş, renk değiştirmiş alanların onarımı ) artık başarılı ve basit operasyonlardandır.

Vajen daraltma operasyonuna vajinoplasti denilir. %100 e yakın başarı oranı olan bu operasyonda, lokal yani sadece o bölge uyuşturulabileceği gibi genel anestezi de kullanılabilir. Bu tercih doktorun tercihi olup hastadan hastaya da değişebilir. Ameliyathane şartlarında yapılabileceği gibi uygun ortam sağlandığında muayenehane şartlarında da yapılabilir. Ortalama 30 dakika süren bu işlemde vajen duvarı kesilir ve fazla doku çıkarılır. Kalan dokular birbiriyle birleştirilir. Dikişlerin sonradan alınmasına gerek yoktur. Vajinal estetik operasyonlarında da bozulmuş alan düzeltilir, fazla deri toparlanır, renk değişiklileri düzeltilir, yara izleri kaldırılır. Operasyon sonrasında düzenli pansuman yapılmalı, antibiotikler kullanılmalı ve temizliğine dikkat edilmelidir. Hastanede hasta 1 gün yatırılır ya da 4-5 saat dinlendirildikten sonra taburcu olur. Ayakta duş şeklinde banyo yapılabilir ve kısa sürede günlük hayatına dönülür. 1 ay yasaklı zamandır. Bu süreçte ilişki olmamalı, hekimin yasakladığı her davranış ya da hareketten kaçınılmalıdır.

Biraz daha az rastlanan durum ise vajina darlığıdır. Normal doğumdan sonra epizyotominin yanlış ya da uygunsuz dikilmesi ya da o bölgenin iltihaplanmasında girişin elastikiyetini kaybetmesi sonucu dar bir vajen oluşabilir. Bu durumda ilişki gerçekleştirilemez ya da ağrı hissedilir. Tabiki bu durumun da tedavisi mümkündür. Operasyonla vajina genişletilir. Bu operasyonda ortalama 30 dakika sürer. Hatta hasta hastanede 4-5 saat dinlendikten sonra evine gönderilebilir. İyileşme süresi de ortalama 1 aydır.

Doğum sonrasında meydana gelen değişiklikler gerek fiziksel gerek psikolojik olarak kadını ve tabiki eşini etkiler. Eğer bu sorunlar cinsellikten ve yaşamdan uzaklaştırıyor, kadında utanç, güvensizlik, eksiklik erkekte tatminsizlik, başarısızlık ve sonuca ulaşamamayı barındırıyorsa mutlaka çözüm bulunmalı ve yatak odasında duvar çatırtılarına izin verilmemelidir. Eğer haz alma konusunda ya da orgazm olma konusunda doğum sonrası sorun yaşanıyorsa mutlaka kadın hastalıkları ve doğum uzmanına başvurmalı ve muayene olunmalıdır. Bu sorun nerden kaynaklanırsa kaynaklansın mutlaka bir sebebi vardır ve tedavisi mümkündür.

Operasyonlar jinekologlar tarafından başarıyla yapılan işlemlerdir. Mutluluk veren annelik duygusunun yanına cinselliği de doyasıya yaşayan ve yaşatan eş kavramını eklemek doğum sonrası kazanılan en güçlü ikilidir.

Önemli olan doğum sonrasında da eşinizle beraber cinselliği eskisi gibi doyasıya yaşamanızdır.